Dawka witaminy D dla dzieci: normy, limity i badanie

---

---

Dawkowanie witaminy D3 u dzieci według wieku

Witaminę D zaleca się podawać dzieciom już od pierwszych dni życia. Jej profilaktyczna dawka zależy przede wszystkim od wieku oraz masy ciała, a dobór uwzględnia również sposób karmienia, podaż z diety, stopień nasłonecznienia i porę roku.

Poniższa tabela przedstawia standardowe wytyczne profilaktycznego dawkowania witaminy D u dzieci i młodzieży:

Grupa wiekowa	Dawka na dobę	Uwagi dotyczące sezonowości i słońca
Od urodzenia do ukończenia 6. miesiąca życia	400 IU (10 µg)	Niezależnie od sposobu karmienia; przy karmieniu mlekiem modyfikowanym uwzględnić witaminę D z pokarmu
6-12 miesięcy	400-600 IU (10-15 µg)	Dawka zależy od ilości witaminy D w diecie, w tym w mleku modyfikowanym
1-3 lata	600 IU (15 µg)	Cały rok, niezależnie od ekspozycji na słońce
4-10 lat	600-1000 IU (15-25 µg)	Od września lub października do kwietnia; cały rok, jeśli latem ekspozycja na słońce jest niewystarczająca
11-18 lat	1000-2000 IU; inne zalecenie: 800-2000 IU	Przy niewystarczającej ekspozycji na słońce: cały rok

W wytycznych dla dzieci po ukończeniu 1. roku życia występują rozbieżności, dlatego dobór dawki należy skonsultować z pediatrą. Ogólne zalecenie wskazuje na 600-1000 IU na dobę zależnie od masy ciała (od września do kwietnia lub przez cały rok, jeśli latem nie ma odpowiedniej syntezy skórnej), co dotyczy na przykład typowej dawki u dziecka 6-letniego. Jedno ze źródeł podaje odrębnie dla dzieci od 1. do 18. roku życia dawkę 400 IU na dobę od października do marca oraz latem przy niewystarczającej syntezie słonecznej. Z kolei dobowe zapotrzebowanie organizmu dzieci powyżej 1. roku życia wynosi 15 µg cholekalcyferolu, co stanowi normę fizjologiczną, a nie gotową dawkę suplementu. Dawkowanie u wcześniaków ustala lekarz indywidualnie.

Dla młodzieży w wieku 11-18 lat źródła podają 1000-2000 IU na dobę, a inne zalecenie wskazuje 800-2000 IU na dobę, zależnie od masy ciała i podaży witaminy D w diecie. Przy niewystarczającej ekspozycji na słońce suplementację prowadzi się przez cały rok. Górna bezpieczna dawka profilaktyczna dla tej grupy wynosi 4000 IU na dobę. U nastolatków z otyłością stosuje się dawki 1600-4000 IU na dobę, zależnie od stopnia otyłości, pod nadzorem lekarza.

Profilaktycznie preferuje się codzienne podawanie preparatu. Wskazanie dotyczące przyjmowania dwóch kropli dziennie bezpośrednio do ust lub do pokarmu dotyczy wyłącznie konkretnego produktu, a nie wszystkich preparatów w kroplach. U młodzieży można podać dawkę skumulowaną z kilku dni lub tygodnia, aby ułatwić przestrzeganie zaleceń, jednak dzieciom nie zaleca się dawek uderzeniowych, a stosowanie większych ilości wymaga nadzoru medycznego.

Schematy lecznicze przy stwierdzonym badaniami niedoborze nie są dawkami profilaktycznymi. Zwykłe preparaty apteczne mogą być wtedy niewystarczające, a lekarz może zalecić wysokie stężenia w postaci leku. Terapię prowadzi się zwykle przez około 1-3 miesiące do uzyskania stężenia 25(OH)D na poziomie 30-50 ng/ml (może trwać dłużej u starszych dzieci lub przy otyłości), a dawki lecznicze wynoszą:

• dzieci poniżej 12. miesiąca życia: 2000 IU na dobę, kontrola stężenia 25(OH)D po 4-6 tygodniach,
• dzieci w wieku 1-10 lat: 4000 IU na dobę, kontrola po 6-8 tygodniach,
• dzieci i młodzież powyżej 10. roku życia: 4000 IU na dobę (lub równoważnik tygodniowy/dwutygodniowy pod nadzorem lekarza), kontrola po 8-12 tygodniach.

Nie zmieniaj dawki na podstawie wielkości ciemiączka, tempa jego zarastania, opóźnionego ząbkowania, opóźnionego pojawiania się jąder kostnienia, rozmiękania potylicy ani nadmiernego pocenia się dziecka, ponieważ takie postępowanie jest nieuzasadnione i obarczone dużym błędem. U zdrowych dzieci w wieku 1-10 lat nie zaleca się suplementacji kalcyfediolem.

Jaki preparat z witaminą D wybrać dla dziecka?

O doborze decydują dwie rzeczy: zawartość witaminy D w jednej porcji, która ma odpowiadać dawce dla wieku dziecka, oraz postać preparatu. Dla noworodków i niemowląt stosuje się krople z pompką dozującą, dla dzieci starszych dostępne są kapsułki twist-off i kapsułki do żucia, które nie wymagają odmierzania. Poniższe zestawienie pokazuje, czym różnią się preparaty dostępne w scortea.pl.

ApoD3 Baby krople 400 j.m.	400 IU w jednym naciśnięciu pompki, czyli dawka dla niemowlęcia. Przeznaczony dla noworodków od pierwszych dni życia.
Bioaron D krople 400 j.m.	Również 400 IU w kropli, ale karta produktu podaje osobne dawkowanie dla niemowląt 0-12 miesięcy i dla dzieci powyżej roku.
ApoD3 Kids krople 600 j.m.	15 µg, czyli 600 IU w porcji dziennej – dawka przewidziana dla dzieci w wieku 1-3 lat. Do stosowania od 1. roku życia.
Biaron Baby 12m+ kapsułki	Te same 600 IU co wyżej, ale w kapsułce twist-off z DHA. Zawartość wyciska się do ust lub do pokarmu, gdy dziecko nie przyjmuje kropli.
Biaron Junior do żucia	25 µg, czyli 1000 IU w kapsułce do żucia – górna wartość przedziału dla dzieci 4-10 lat. Producent przewiduje go dla dzieci powyżej 4. roku życia.

Suplementy diety nie zastępują zróżnicowanej diety ani zdrowego trybu życia. Dawkę dobiera się do wieku i masy ciała dziecka, a przy stwierdzonym niedoborze ustala ją lekarz na podstawie wyniku badania.

Czym grozi niedobór witaminy D3? Krzywica i odporność

Niedobór witaminy D u dziecka może prowadzić do krzywicy, czyli zaburzenia mineralizacji rosnących kości i chrząstek stawowych, a także do osłabienia odporności. Skrajny deficyt wywołuje ciężkie, często nieodwracalne zaburzenia rozwoju, stanowiąc szczególne zagrożenie dla niemowląt.

Do objawów krzywicy u dzieci należą:

• powiększone ciemiączka oraz opóźnione ich zarastanie,
• rozmiękanie kości czaszki (nazywane objawem piłeczki pingpongowej),
• wydatne guzy czołowe,
• pogrubienie przyczepów chrzęstno-kostnych żeber i nasad kości,
• opóźnione ząbkowanie,
• wady kończyn dolnych w postaci koślawości lub szpotawości kolan,
• tężyczka, czyli bolesne skurcze wywołane zaburzeniami gospodarki wapniowo-fosforanowej,
• drgawki hipokalcemiczne – poważny objaw ciężkiego niedoboru, wymagający pilnej pomocy lekarskiej,
• ogólne zaburzenia rozwoju.

Sygnałami niedoboru u dzieci mogą być również opóźnienie wzrostu, późniejsze nabywanie umiejętności chodzenia, wady postawy, osłabienie siły mięśniowej oraz bóle mięśniowe. U niemowląt deficyt witaminy D może powodować nadmierną potliwość głowy oraz obniżone napięcie mięśniowe (hipotonię) objawiające się tzw. żabim brzuchem. Zmniejszone wchłanianie wapnia obniża gęstość mineralną kości i w dłuższej perspektywie grozi osteopenią, która objawia się bólami kręgosłupa i zgarbioną sylwetką, a także osteoporozą zwiększającą podatność na złamania.

Niedobór witaminy D upośledza ponadto działanie układu odpornościowego, co u dzieci objawia się nawracającymi infekcjami, szczególnie dróg oddechowych. Deficytowi mogą towarzyszyć przewlekłe zmęczenie, osłabienie, obniżony nastrój oraz bóle kostno-mięśniowe.

Niedobór witaminy D wiąże się ze zmniejszoną mineralizacją kości (w tym osteomalacją), zaburzeniami układu nerwowego, podatnością na choroby zakaźne (takie jak grypa, COVID-19 czy gruźlica) oraz zwiększonym ryzykiem chorób autoimmunologicznych (m.in. reumatoidalnego zapalenia stawów i cukrzycy typu 1), chorób sercowo-naczyniowych, zespołu metabolicznego i niektórych nowotworów.

Skonsultuj się z lekarzem, jeśli niepokojące objawy utrzymują się dłużej, dziecko należy do grupy ryzyka lub podejrzewasz u niego niedobór witaminy D3.

Synteza skórna witaminy D: rola słońca i diety

Synteza skórna pod wpływem światła słonecznego może pokrywać około 80-90% dziennego zapotrzebowania dziecka na witaminę D, jednak w polskiej strefie geograficznej zachodzi ona wyłącznie od kwietnia do września. Wymaga to co najmniej 15 minut ekspozycji w godzinach 10-15 bez użycia filtrów przeciwsłonecznych, przy odsłonięciu około 18% powierzchni ciała (np. przedramion i częściowo nóg). Od października do marca synteza w skórze praktycznie nie zachodzi, a w listopadzie i lutym jest znikoma.

W polskich warunkach klimatycznych trudno utrzymać optymalne stężenie witaminy D wyłącznie dzięki słońcu i pożywieniu. Ryzyko niedoboru u dzieci rośnie przez stosowanie kremów z filtrem (mogących obniżyć wydajność syntezy UVB nawet o 90%), noszenie odzieży zakrywającej większość ciała oraz długie przebywanie w pomieszczeniach. Na proces ten wpływają również zachmurzenie, zanieczyszczenie powietrza oraz ciemniejsza pigmentacja skóry, która obniża produkcję tej witaminy.

Zależność między ekspozycją na słońce a koniecznością podawania witaminy D różni się w zależności od wieku dziecka:

• Dzieci w wieku 1-3 lat: zalecenia wskazują na suplementację przez cały rok, bez względu na warunki słoneczne.
• Zdrowe dzieci w wieku 4-10 lat: jeśli od maja do września dziecko przebywa na słońcu co najmniej 15 minut dziennie między 10 a 15, z odkrytymi przedramionami i podudziami oraz bez kremu z filtrem, suplementacja w tym okresie letnim nie jest konieczna, choć nadal jest zalecana i bezpieczna. Część źródeł podaje wymóg 15-30 minut na słońcu w tych samych godzinach; inne źródło wskazuje na 30-45 minut bez określania przedziału wiekowego. Bez spełnienia tych warunków witaminę D podaje się przez cały rok w dawce 600-1000 IU na dobę (patrz tabela wyżej). U dzieci w wieku 1-3 lat, zgodnie z poprzednim punktem, suplementacja obowiązuje przez cały rok niezależnie od ekspozycji na słońce – to zalecenie nie ma letniego wyjątku.
• Zdrowi nastolatkowie w wieku 11-18 lat: przy przebywaniu na słońcu przez minimum 15 minut w godzinach 10-15 od maja do września, bez filtrów oraz z odkrytymi przedramionami i podudziami, suplementacja nie jest konieczna, ale nadal bezpieczna i zalecana. W przypadku niespełnienia tych warunków witaminę D należy przyjmować przez cały rok.

Sama dieta nie wystarcza do pokrycia zapotrzebowania organizmu – według badań aż 94% dzieci w wieku 1-3 lat nie otrzymuje z posiłkami odpowiedniej ilości witaminy D. Pokarm kobiecy zawiera wyłącznie śladowe ilości cholekalcyferolu i nie stanowi jego dobrego źródła.

Produktami dostarczającymi witaminę D są tłuste ryby morskie, tran i oleje rybne, całe jaja i żółtka, grzyby, drożdże, a także podroby (w tym wątróbka), mięso drobiowe i czerwone, produkty mleczne oraz żywność wzbogacana, na przykład margaryny. Porcja 100 g tłustych ryb morskich dostarcza zazwyczaj 5-15 µg (200-600 IU) witaminy D. Łosoś zawiera 13,1-16,7 µg w 100 g, a śledź atlantycki może dostarczać około 41 µg (1600 IU). U niemowląt od 6. miesiąca życia jadłospis można rozszerzać o całe jaja i tłuste ryby. Po rozpoczęciu rozszerzania diety ryby podawaj początkowo w małej ilości raz w tygodniu, a przy dobrej tolerancji zwiększ częstość do dwóch razy w tygodniu.

Niemowlętom poniżej 6. miesiąca życia nie zaleca się bezpośredniej ekspozycji na słońce. W diecie dzieci unikaj podawania mięsa ryb drapieżnych kumulujących rtęć lub dioksyny: rekina, miecznika, makreli królewskiej, tuńczyka oraz płytecznika.

Czy można przedawkować witaminę D? Hiperkalcemia i granice

Przedawkowanie witaminy D u dzieci jest możliwe i wiąże się przede wszystkim z nieprawidłową suplementacją. Nadmiar tej witaminy zwiększa wchłanianie wapnia z przewodu pokarmowego, prowadząc do hiperkalcemii, czyli podwyższonego poziomu wapnia we krwi. Stan ten stanowi bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia: może wywołać kamicę nerkową oraz nefrokalcynozę (wapnicę nerek). Rzadziej za toksyczność odpowiada nadwrażliwość na witaminę D lub mutacje genów regulujących jej metabolizm – wówczas objawy mogą wystąpić nawet przy niższych stężeniach we krwi.

Aby uniknąć przedawkowania, nie przekraczaj zalecanych porcji preparatów ani profilaktycznych dawek dobowych ustalonych dla wieku dziecka:

• zdrowe noworodki i niemowlęta: górna dawka dobowa wynosi 1000 jm,
• zdrowe dzieci w wieku 1-10 lat: górna dawka dobowa wynosi 2000 jm.

Granicy 2000 jm u dzieci od 1. do 10. roku życia nie wolno mylić z dawkami leczniczymi ordynowanymi przy niedoborach ani przekraczać jej na własną rękę. Limity te dotyczą wyłącznie populacji zdrowej. Dzieci z otyłością mogą wymagać wyższych dawek, lecz wyłącznie pod nadzorem lekarza – w badaniach klinicznych dawki do 10 000 IU na dobę podawane przez 8-12 tygodni pod ścisłą kontrolą były bezpieczne i nie wywoływały hiperkalcemii. Z kolei u niemowląt przyjmowanie dawki 1000 µg (40 000 IU) na dobę prowadzi do zatrucia w okresie 1-4 miesięcy.

Szczególnej ostrożności wymagają wcześniaki, u których dawkowanie ustala lekarz indywidualnie. Ze względu na małą masę ciała i niedojrzałą filtrację nerkową suplementacja witaminy D może u nich doprowadzić do toksyczności, hiperkalcemii lub hiperkalciurii (nadmiaru wapnia w moczu) oraz ciężkiego stanu ogólnego. Podaż powyżej 1000 IU na dobę zwiększa ryzyko przedawkowania, zwłaszcza u wcześniaków z masą urodzeniową poniżej 1000 g.

Objawy przedawkowania wynikają z hiperkalcemii. Długotrwałe przyjmowanie zawyżonych dawek wywołuje:

• osłabienie, senność, otępienie i trudności z koncentracją,
• wzmożone pragnienie oraz częstsze oddawanie moczu (wielomocz),
• brak apetytu, nudności, wymioty, bóle brzucha oraz zaparcia.

W badaniach laboratoryjnych hiperkalcemię klasyfikuje się na podstawie stężenia wapnia skorygowanego w surowicy jako łagodną (poniżej 12 mg/dl), umiarkowaną (12-14 mg/dl) lub ciężką (powyżej 14 mg/dl). Ogólne kryteria laboratoryjne wskazują, że stężenie 25(OH)D powyżej 100 ng/ml jest potencjalnie toksyczne i świadczy o przedawkowaniu – to granica zwiększonego ryzyka zatrucia, przy której suplementację przerywa się natychmiast. W przypadku stwierdzenia hiperkalcemii (wapń powyżej 10,5 mg/dl) suplementację należy niezwłocznie przerwać i skonsultować z lekarzem. Przy stężeniu 25(OH)D powyżej 50 ng/ml obowiązuje zasada opisana dalej: 50-75 ng/ml wymaga zmniejszenia dawki lub wstrzymania na miesiąc z ponowną oceną w ciągu 3 miesięcy, a 75-100 ng/ml – odstawienia preparatu na 1-2 miesiące. Stężenie przekraczające 150 ng/ml jest w piśmiennictwie opisywane jako znamienne dla jawnego zatrucia witaminą D wskutek przedawkowania, z objawami takimi jak dezorientacja, wymioty, bóle brzucha, wzmożone pragnienie i odwodnienie – dziecko wymaga wtedy pilnej konsultacji lekarskiej.

Nigdy nie zwiększaj dawki witaminy D u niemowlęcia z powodu dużego ciemiączka ani samego rozmiękania potylicy, jeśli dziecko otrzymuje preparat prawidłowo – objawy te nie dowodzą deficytu, a podanie większej porcji grozi zatruciem. Nie odstawiaj też suplementu samodzielnie z powodu małego ciemiączka. Wszelkie preparaty przechowuj w miejscach niedostępnych dla małych dzieci, aby zapobiec ich przypadkowemu spożyciu.

Badanie 25(OH)D: kiedy i jak interpretować wynik

Poziom zaopatrzenia dziecka w witaminę D ocenia się na podstawie stężenia 25-hydroksywitaminy D, czyli 25(OH)D (kalcydiolu), we krwi – w osoczu lub surowicy. Oznaczenie to pomaga lekarzowi ocenić, czy wynik mieści się w normie, i dobrać dawkowanie, a przy wątpliwościach zbadać podstawowe parametry gospodarki wapniowo-fosforanowej.

Źródła różnią się w określaniu optymalnego stężenia 25(OH)D u dzieci: jedno podaje 20-60 ng/ml (50-150 nmol/l), a drugie 30-50 ng/ml (75-125 nmol/l). W jednym ze źródeł pojawia się także zakres prawidłowy 30-50 pg/ml, jednak jednostek w pg/ml nie wolno traktować jako zamiennych z ng/ml. Stężenie 25(OH)D poniżej 20 ng/ml (50 nmol/l) oznacza niedobór i wskazuje na rozpoczęcie leczenia – nie stosuj jednak tej reguły jako samodzielnej instrukcji dawkowania dla dziecka. Dawkę dobiera lekarz, uwzględniając wiek, masę ciała oraz stan zdrowia pacjenta.

Nie zaleca się przesiewowego oznaczania 25(OH)D u każdego dziecka. Wskazania do badania laboratoryjnego:

• częste lub nawracające infekcje, otyłość, choroby przewlekłe lub przyjmowanie wyższych dawek witaminy D,
• opóźnienie rozwoju psychoruchowego lub nieprawidłowe wzrastanie,
• zaburzenia kostne: bóle kości, wady postawy, nawracające złamania, osteomalacja lub osteoporoza,
• zaburzenia układu endokrynologicznego lub gospodarki wapniowo-fosforanowej,
• zaburzenia wchłaniania, w tym przewlekłe choroby jelit lub mukowiscydoza,
• choroby neurologiczne lub mięśniowe, np. padaczka albo miopatia,
• nadciśnienie tętnicze lub schorzenia autoimmunizacyjne,
• choroby nerek lub wątroby.

Przy potwierdzonym niedoborze (25(OH)D poniżej 20 ng/ml) zaleca się stosowanie dawek leczniczych zwykle przez 1-3 miesiące, do osiągnięcia stężenia 30-50 ng/ml. U dzieci leczonych dawkami leczniczymi kontrolne oznaczenie 25(OH)D przeprowadza się w terminach zależnych od wieku (patrz wyżej), nie wcześniej niż po miesiącu leczenia, badając stężenie 25(OH)D, parametry gospodarki wapniowo-fosforanowej i aktywność fosfatazy alkalicznej, a w trakcie terapii co 1-3 miesiące kontroluje się stężenie 25(OH)D, wapń i fosfatazę alkaliczną w surowicy oraz wydalanie wapnia z moczem. Po wyrównaniu stężenia 25(OH)D powraca się do profilaktyki.

U dzieci, u których stężenie 25(OH)D wynosi 50-75 ng/ml, należy zmniejszyć dawkę suplementacyjną lub wstrzymać ją na miesiąc, z ponowną oceną w ciągu 3 miesięcy. Przy stężeniu 25(OH)D w przedziale 75-100 ng/ml preparaty z witaminą D odstawia się na 1-2 miesiące, a powyżej 100 ng/ml suplementację przerywa się natychmiast. U dziecka nie odstawiaj ani nie zmniejszaj dawek samodzielnie – każdą modyfikację suplementacji skonsultuj z lekarzem.

Do codziennego monitorowania leczenia ani profilaktyki nie służy stężenie 1,25(OH)2D – parametr ten bada się w rzadkich patologiach nerkowych lub krzywicach uwarunkowanych genetycznie. U noworodków i niemowląt do 3. miesiąca życia pośrednie wnioskowanie o zasobach witaminy D wyłącznie na podstawie podstawowych badań biochemicznych gospodarki wapniowo-fosforanowej jest obarczone błędem.

Kryteria suplementacji: wcześniaki, otyłość i mleko modyfikowane

U wcześniaków, dzieci z otyłością oraz niemowląt karmionych mlekiem modyfikowanym standardowe dawkowanie witaminy D wymaga modyfikacji i uwzględnienia diety lub masy ciała. W tych grupach dawkę ustala lekarz prowadzący, dobierając ją do sytuacji klinicznej dziecka.

U noworodków urodzonych przedwcześnie, jeśli możliwe jest żywienie drogą przewodu pokarmowego, profilaktykę rozpoczyna się w pierwszych dniach życia:

• urodzone przed 32. tygodniem ciąży: zaleca się 800 IU na dobę od pierwszego dnia życia; jedno ze źródeł wskazuje stosowanie tej porcji do początku 2. miesiąca życia, po czym dawkę dostosowuje się do ilości witaminy D w diecie, inne zaleca prowadzenie suplementacji pod kontrolą stężenia 25(OH)D we krwi,
• urodzone między 33. a 36. tygodniem ciąży: zaleca się 400 IU na dobę od pierwszego dnia życia, niezależnie od sposobu karmienia, do osiągnięcia 40. tygodnia wieku skorygowanego,
• ogólnie u noworodków przedwcześnie urodzonych: dawka profilaktyczna wynosi 400-800 IU na dobę do momentu osiągnięcia 40. tygodnia wieku postkoncepcyjnego.

W opisach klinicznych można spotkać dawkę 500 IU na dobę u trzymiesięcznego niemowlęcia urodzonego w 34. tygodniu ciąży, jest to jednak przykład z konkretnego przypadku, a nie ogólna wytyczna dla wcześniaków. Planując podaż u wcześniaków karmionych mlekiem modyfikowanym lub pokarmem kobiecym ze wzmacniaczem, lekarz uwzględnia witaminę D dostarczaną z żywieniem. Mimo wdrożonej suplementacji niedobór stwierdza się w Polsce u 13-20% wcześniaków, z kolei około 30% maluchów z masą urodzeniową poniżej 1500 g jest narażonych na przedawkowanie. U noworodków z masą poniżej 1000 g suplementację należy prowadzić ze szczególną ostrożnością i monitorować stężenie 25(OH)D we krwi. Po osiągnięciu 40. tygodnia wieku skorygowanego wcześniak otrzymuje dawkę przewidzianą dla niemowląt urodzonych o czasie, na co jedno ze źródeł wskazuje 400 IU na dobę.

U dzieci z nadwagą lub otyłością podaż witaminy D zwiększa się względem rówieśników o prawidłowej masie ciała, często podając dawkę podwójną. Dobór zależy od wieku oraz stopnia otyłości:

• dzieci z otyłością w wieku 1-10 lat: zaleca się 1600-4000 IU na dobę zależnie od stopnia otyłości, a przy wysokich dawkach należy kontrolować 25(OH)D, wapń, fosfor i kreatyninę,
• nastolatkowie z otyłością w wieku 11-18 lat: zaleca się 1600-4000 IU na dobę pod nadzorem lekarza.

W zaleceniach dla dzieci z otyłością pojawiają się również inne schematy. Część źródeł podaje 1200-2000 IU na dobę zależnie od masy ciała (od września do kwietnia lub przez cały rok, jeśli latem brak syntezy skórnej), a inne wskazują dawkę 2000-4000 IU na dobę podawaną przez cały rok. W literaturze pojawia się także wartość do 30-50 µg na dobę zależnie od stopnia otyłości, jednak nie należy traktować tego zakresu jako ogólnej dawki dla dzieci z otyłością – konkretną ilość zawsze ustala się z lekarzem.

U niemowląt urodzonych o czasie i karmionych mlekiem modyfikowanym łączna dobowa podaż witaminy D z posiłków oraz preparatów powinna wynosić 400 IU. Jeśli dziecko wypija około 1000 ml mleka początkowego lub 700-800 ml mleka następnego, samo mleko dostarcza wymaganą ilość i dodatkowa suplementacja nie jest konieczna. Z kolei niemowlęta karmione sztucznie, które wypijają mniej niż litr na dobę, wymagają suplementacji, ponieważ taka objętość może nie pokrywać dziennego zapotrzebowania – choć jedno ze źródeł podaje ogólnie, że większość niemowląt wymaga podawania preparatu niezależnie od sposobu karmienia, również przy mleku modyfikowanym. Przy karmieniu mieszanym dawkę ustala lekarz, wliczając witaminę D obecną w mieszance; zawartości witaminy w mleku kobiecym nie trzeba uwzględniać, gdyż wynosi około 50 IU na litr.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

---

---

Źródła

1. Witamina D od pierwszych dni życia – NCEZ
2. Vitamin D – Health Professional Fact Sheet – NIH ODS
3. OlVit D3 – streszczenie planu zarządzania ryzykiem: krzywica, niedobór, hiperkalcemia – Rejestr Produktów Leczniczych
4. Krzywica. Jak dbać o zdrowe kości naszych dzieci? – NCEZ
5. Marcinowska-Suchowierska i wsp., 2018 – próg toksyczności witaminy D – Frontiers in Endocrinology