Co zrobić, żeby hemoroidy się wchłonęły? Sposoby i czas
Żeby hemoroidy się wchłonęły, musi ustąpić obrzęk i stan zapalny guzków, bo same poduszki naczyniowe w odbycie ma każdy i one nie znikają. Przy łagodnych hemoroidach trwa to kilka dni, guzek z zakrzepem wchłania się tygodniami, a guzki wypadające na stałe bez zabiegu się nie cofną. Najwięcej dają miękki stolec bez parcia, ciepłe nasiadówki i doustne flawonoidy, a każde krwawienie z odbytu wymaga wizyty u lekarza.
Autor
Marcin Kożuchowski
mgr farmacji
Co przyspiesza wchłanianie hemoroidów?
Żeby guzki krwawnicze się zmniejszyły, musisz przede wszystkim przestać je drażnić: zmiękczyć stolec błonnikiem i piciem wody, nie przeć i nie przesiadywać na toalecie. Ból i obrzęk łagodzą ciepłe nasiadówki, zimne okłady oraz maść lub czopek, a doustne flawonoidy zmniejszają krwawienie i świąd. Przy łagodnych hemoroidach takie postępowanie zwykle wystarcza, a dolegliwości cichną po kilku dniach.

Leczenie dobiera się do stopnia zaawansowania. Guzki wewnętrzne I i II stopnia oraz niezakrzepione guzki zewnętrzne zwykle opanujesz domowymi sposobami i preparatami bez recepty. Guzki stale wypadające, zakrzepione albo krwawiące mimo leczenia wymagają lekarza i często zabiegu. Jeśli chorujesz przewlekle albo przyjmujesz leki na stałe, zanim zaczniesz leczenie, skonsultuj je z lekarzem.
Leczenie w zależności od stopnia
Stopień ostatecznie określa lekarz po badaniu, ale wstępnie ocenisz go sam po tym, czy guzek wypada i czy wraca na miejsce. Im wyższy stopień, tym większe ryzyko powikłań i tym mniej dają same domowe sposoby. Jak wyglądają hemoroidy w kolejnych stopniach i jakie dają objawy, opisuje artykuł hemoroidy: objawy i stopnie I-IV.
| Stopień | Co się dzieje z guzkiem | Leczenie |
|---|---|---|
| I | Nie wypada, może krwawić | Dieta, nawyki, preparaty miejscowe |
| II | Wypada przy wypróżnieniu, cofa się sam | Leczenie zachowawcze, gumkowanie |
| III | Wypada przy wysiłku, kaszlu, kichaniu; trzeba go wsunąć ręką | Gumkowanie, laser, operacja |
| IV | Stale poza odbytem, nie da się go wsunąć | Operacja |
Czy hemoroidy mogą same zniknąć i ile to trwa?
Objawy hemoroidów często mijają same po kilku dniach, szczególnie gdy stolec jest miękki i nie ma parcia. Sam guzek nie znika, bo poduszki naczyniowe w odbycie ma każdy: ustępuje obrzęk i stan zapalny, a guzek wraca do zwykłych rozmiarów.

| Przypadek | Ile trwa ustępowanie | Co przyspiesza |
|---|---|---|
| Guzek zewnętrzny bez zakrzepu, szybka reakcja | Kilka dni | Miękki stolec, nasiadówki, maść |
| Guzek zewnętrzny bardziej obrzęknięty | Kilkanaście dni | Zimne okłady, flawonoidy |
| Guzek zewnętrzny z zakrzepem | Kilka tygodni | Wycięcie zakrzepu w ciągu 72 godzin |
| Guzki wewnętrzne I-II stopnia | Kilka dni, z tendencją do nawrotów | Błonnik, flawonoidy, gumkowanie przy nawrotach |
| Guzki wewnętrzne III-IV stopnia | Nie ustępują same | Zabieg |
Zakrzep w guzku zewnętrznym organizm wchłania stopniowo przez kilka tygodni i ten czas bywa bardzo bolesny. Wycięcie zakrzepu w znieczuleniu miejscowym w ciągu pierwszych 72 godzin od początku bólu daje szybką ulgę; później ból samego zabiegu zwykle przeważa nad korzyścią, więc zostaje leczenie domowe.
Jakie leki, maści i czopki stosować na hemoroidy?
Preparaty bez recepty łagodzą ból, pieczenie, świąd i obrzęk, które najbardziej dokuczają podczas wypróżnienia, ale samego guzka nie usuwają. Działają miejscowo (maści, kremy, żele, czopki, pianki) albo ogólnie (tabletki z flawonoidami, leki przeciwbólowe). Stosuj je regularnie, w zalecanych dawkach.
Jaki preparat na hemoroidy wybrać?
Formę preparatu dobierasz do miejsca, w którym są guzki: na guzki zewnętrzne i skórę wokół odbytu maść, krem lub żel, na guzki wewnętrzne czopek albo maść z aplikatorem. Skład dobierasz do objawu, który dokucza najbardziej.
| Forma | Gdzie działa | Kiedy wybrać |
|---|---|---|
| Maść, krem | Skóra wokół odbytu; z aplikatorem także kanał odbytu | Ból, pieczenie, podrażniona skóra |
| Żel | Skóra wokół odbytu | Świąd, łagodne objawy, aktywny tryb dnia |
| Czopek | Kanał odbytu i odbytnica | Guzki wewnętrzne |
| Pianka, spray | Skóra wokół odbytu | Bardzo wrażliwa okolica, aplikacja bez dotykania |
| Sztyft chłodzący | Guzki zewnętrzne, ujście odbytu | Obrzęk, ból, świąd |
| Tabletki z flawonoidami | Cały organizm | Krwawienie, świąd, nawroty |
W składzie szukaj substancji dopasowanej do objawu. Hydrokortyzon działa przeciwzapalnie i przeciwświądowo, lidokaina znieczula, wyciąg z oczaru wirginijskiego działa ściągająco, wyciągi z kasztanowca, ruszczyka i arniki zmniejszają obrzęk, a kwas hialuronowy nawilża podrażnioną śluzówkę. Preparaty łączą zwykle kilka takich składników. Maści ze sterydem albo środkiem znieczulającym nie używaj tygodniami, bo przy długim stosowaniu uczulają skórę. Maść ichtiolowa nie nadaje się do stosowania w odbycie.
Preparaty bez recepty w drogerii różnią się postacią i miejscem stosowania:
| Rectostop Plus maść | Maść na skórę wokół odbytu; tlenek cynku, witamina B2. |
| Rectovenal Acute żel | Żel na okolice odbytu przy świądzie, pieczeniu i sączeniu; najdłużej 30 dni. |
| Farmina czopki z propolisem | Czopki do odbytu; kwas hialuronowy, propolis; 5-10 dni. |
| Hemofit żel z korą dębu | Żel na skórę wokół odbytu; kora dębu, rokitnik, aloes. |
| Procto-Glyvenol Complex | Suplement doustny; diosmina, hesperydyna, ruszczyk, witamina C; 1 tabletka dziennie. |
To jest wyrób medyczny. Używaj go zgodnie z instrukcją używania lub etykietą. Preparaty bez recepty nie zastępują diagnostyki przy krwawieniu z odbytu.
Jakie tabletki i suplementy pomagają przy hemoroidach?
Najlepiej przebadane doustne preparaty na hemoroidy to flawonoidy: diosmina, hesperydyna i pochodne rutyny, np. trokserutyna. Zmniejszają krwawienie, świąd i wydzielinę z odbytu, przyspieszają ustępowanie objawów i ograniczają krwawienie po operacji; na ból działają słabo. Nie zastąpią jednak miękkiego stolca ani leczenia miejscowego.
Wyciąg z nasion kasztanowca zawiera escynę, która uszczelnia naczynia i zmniejsza obrzęki. Jest przeznaczony wyłącznie dla dorosłych i nie stosuje się go w ciąży ani w okresie karmienia piersią.
Na silny ból weź doraźnie paracetamol. Gdy stolec jest twardy mimo diety, sięgnij po łagodny środek przeczyszczający, który zmiękcza masy kałowe.
Domowe sposoby na hemoroidy
Domowe sposoby wystarczają przy pierwszych objawach, takich jak świąd, pieczenie czy wilgotność okolicy odbytu: zmniejszają obrzęk, ból i stan zapalny. Przy zaawansowanych hemoroidach są tylko uzupełnieniem leczenia zaleconego przez lekarza, które trwa kilka tygodni, a nawet miesięcy. Co wolno w ciąży, a co po porodzie i przy karmieniu piersią, wyjaśniają artykuły hemoroidy w ciąży i hemoroidy po porodzie.

Jak stosować nasiadówki na hemoroidy?
Ciepła, ale nie gorąca nasiadówka łagodzi świąd i ból. Usiądź w misce lub wannie z letnią wodą na kilkanaście minut, najlepiej po wypróżnieniu. Gorących kąpieli unikaj przy gorączce, chorobie serca i nadciśnieniu.
Do nasiadówki możesz dodać odwar z kory dębu, który działa ściągająco i łagodzi świąd i pieczenie. Na każdy litr wody w nasiadówce przypada odwar z 5 g kory, woda ma temperaturę do 40°C, kąpiel trwa około 20 minut, raz dziennie, najwyżej przez 7 dni. Kory dębu nie stosuj w ciąży, w okresie karmienia piersią, poniżej 18. roku życia ani na otwarte rany, rozległe uszkodzenia skóry i zakażenia. Gdy w trakcie kuracji pojawi się krwawienie z odbytu, idź do lekarza.
Zamiast kory dębu do nasiadówki możesz użyć naparu z rumianku albo szałwii. Łagodzą podrażnienie i świąd skóry wokół odbytu, ale są tylko dodatkiem do miękkiego stolca i higieny, a samych guzków nie leczą.
Jak stosować zimne okłady na hemoroidy?
Zimno obkurcza naczynia, zmniejsza obrzęk i ból. Lód lub okład żelowy zawiń w ręcznik albo ściereczkę i przykładaj na kilka minut, kilka razy dziennie. Lodu nie kładź bezpośrednio na skórę, bo grozi to odmrożeniem. Tak samo działa wielorazowy sztyft chłodzący, który przechowujesz w zamrażarce.
Jakie zioła pomagają na hemoroidy?
Miejscowo sprawdzają się zioła ściągające i łagodzące. Oczar wirginijski w postaci toniku lub maści łagodzi ból i swędzenie, a chusteczki lub waciki nasączone wyciągiem z rumianku, nagietka, skrzypu albo aloesu przydają się do oczyszczania okolicy odbytu poza domem. Od środka najwięcej daje błonnik z nasion: siemię lniane i nasiona babki jajowatej lub babki płesznik zmiękczają stolec.
Dieta, nawodnienie i higiena a wchłanianie hemoroidów
Miękki, regularny stolec to podstawa leczenia hemoroidów na każdym etapie. Błonnik zmniejsza o mniej więcej połowę ryzyko utrzymujących się objawów i krwawienia, natomiast na wypadanie guzków działa słabo.
Co jeść i pić, aby zmiękczyć stolec?
Jedz codziennie warzywa, owoce, kasze, pieczywo pełnoziarniste i płatki owsiane, a gdy z dietą trudno, dodaj błonnik w proszku z łuski babki jajowatej. Ilość błonnika zwiększaj stopniowo i pij przy nim około 1,5-2 litrów płynów dziennie, głównie wody: woda zmiękcza masy kałowe, dzięki czemu wypróżnienie nie wymaga parcia.
Ogranicz produkty, które zapierają lub obciążają trawienie: biały ryż, pieczywo z białej mąki, kakao, czekoladę, tłusty nabiał, czerwone i przetworzone mięso (parówki, konserwy) oraz potrawy smażone i ciężkostrawne. Ostre przyprawy i mocna kawa u części osób nasilają pieczenie; jeśli zauważysz to u siebie, odstaw je.
Jak dbać o higienę odbytu i nawyki w toalecie?
Wypróżniaj się, gdy tylko poczujesz potrzebę, i nie siedź na toalecie dłużej, niż to konieczne: parcie i przesiadywanie przepełniają guzki krwią, a wstrzymywany stolec twardnieje i może uszkodzić guzek, wywołując krwawienie. Pomaga podnóżek pod stopy, który ustawia ciało w pozycji zbliżonej do kucznej. Przy guzkach wewnętrznych zdarza się wrażenie niepełnego wypróżnienia; nie odpowiadaj na nie dodatkowym parciem, bo ono tylko pogarsza stan guzków.
| Sposób | Kiedy | Na co uważać |
|---|---|---|
| Podmywanie letnią wodą | Po każdym wypróżnieniu | Bez perfumowanych płynów |
| Wilgotne chusteczki | Gdy nie ma dostępu do wody | Bez alkoholu i zapachu |
| Osuszanie miękkim ręcznikiem lub papierem | Po myciu | Przykładaj, nie trzyj |
| Bawełniana bielizna, luźne ubrania | Na co dzień | Bez obcisłych spodni i syntetyków |
Czego nie wolno robić przy hemoroidach?
Oprócz nawyków w toalecie guzkom szkodzą niektóre leki i domowe sposoby, które łatwo wziąć za pomoc.

| Czego unikać | Dlaczego |
|---|---|
| Lewatyw na zaparcia | Drażnią śluzówkę odbytnicy |
| Ibuprofenu i naproksenu przy krwawieniu | Nasilają krwawienie |
| Leków z kodeiną | Powodują zaparcia |
| Ziemniaka, czosnku i innych „czopków” z kuchni | Ranią i podrażniają śluzówkę |
| Alkoholu i papierosów w zaostrzeniu | Podrażniają śluzówkę odbytnicy |
| Termoforu i bardzo gorących kąpieli | Nasilają obrzęk |
Najczęstszym błędem jest jednak zwlekanie: mylenie hemoroidów z innymi chorobami odbytu opóźnia rozpoznanie, a nieleczone dolegliwości narastają. Wypadnięty guzek wolno delikatnie wsunąć z powrotem palcem; jeśli to się nie udaje albo guzek jest twardy i bardzo bolesny, idź do lekarza.
Siedzenie, ruch i sport przy hemoroidach
Siedzieć możesz, ale co 30-40 minut wstań i się porusz, bo długie siedzenie uciska okolicę odbytu, utrudnia odpływ krwi i nasila objawy. Przy pracy przy biurku pomaga poduszka odciążająca okolicę odbytu. Ruch poprawia krążenie i pracę jelit, więc chroni przed zaparciami, pod warunkiem że nie uciska krocza i nie podnosi gwałtownie ciśnienia w brzuchu.
| Aktywność | Przy hemoroidach |
|---|---|
| Spacery, pływanie, joga, aqua aerobik | Zalecane |
| Jogging | Tak, jeśli nie powoduje dyskomfortu |
| Rower, jazda konna | Unikaj: uciskają i drażnią okolicę odbytu |
| Dźwiganie, ciężki trening siłowy | Unikaj: gwałtownie zwiększają ciśnienie w brzuchu |
Kiedy udać się do lekarza?
Do lekarza idź, gdy po 1-2 tygodniach domowego leczenia nie ma poprawy, gdy objawy nawracają albo się nasilają, a także przy każdym krwawieniu z odbytu, nawet jeśli wygląda na hemoroidalne. Jasnoczerwona krew na papierze to typowy objaw hemoroidów, ale taki sam objaw dają szczelina odbytu, polipy, uchyłki, zapalenie jelit i nowotwór, dlatego krwawienie zawsze trzeba zdiagnozować, zwłaszcza po 50. roku życia i przy raku jelita grubego w rodzinie. Jak wygląda badanie u proktologa i czy hemoroidy mogą przejść w raka, wyjaśnia artykuł o objawach hemoroidów.
| Objaw | Co zrobić |
|---|---|
| Krwawienie, które nie ustaje, dużo krwi lub skrzepy, pęknięty krwawiący guzek, bardzo silny ból | SOR albo pogotowie (112); z pękniętym guzkiem nie siadaj |
| Gorączka, dreszcze, ropa z odbytu | Lekarz tego samego dnia |
| Ciemny, twardy, bardzo bolesny guzek; nagły obrzęk okolicy odbytu; silne parcie na stolec lub ból utrudniający chodzenie i siedzenie | Pilnie proktolog lub chirurg, najlepiej w ciągu 72 godzin |
| Zmiana rytmu wypróżnień, śluz lub ropa w stolcu, chudnięcie bez przyczyny, przewlekłe zmęczenie, ból brzucha niezwiązany z wypróżnieniem | Pilna diagnostyka, zwykle kolonoskopia |
| Każde krwawienie z odbytu, także niewielkie lub nawracające; guzki wymagające wsuwania; wyczuwalny guzek lub uczucie ciała obcego w odbycie; nowe objawy po 50. roku życia | Planowo proktolog i diagnostyka |
Zabiegowe i chirurgiczne usuwanie hemoroidów
Gdy leczenie zachowawcze nie pomaga, zaczyna się od zabiegów małoinwazyjnych: dają podobne efekty jak operacja przy mniejszej liczbie powikłań, odbywają się zwykle w znieczuleniu miejscowym i tego samego dnia wracasz do domu. Operację zostawia się dla guzków III i IV stopnia oraz dla sytuacji, w których zabiegi zawiodły. Wycięcie wszystkich guzków pozbawia odbyt naturalnego uszczelnienia i grozi nietrzymaniem stolca, dlatego chirurg zachowuje jak najwięcej tkanki.

| Metoda | Dla kogo | Na czym polega |
|---|---|---|
| Gumkowanie (metoda Barrona) | Guzki wewnętrzne I-III stopnia o wyraźnych granicach | Gumka na podstawie guzka odcina dopływ krwi, guzek obumiera i odpada |
| Skleroterapia | Małe guzki wewnętrzne | Wstrzyknięty płyn zamyka naczynie, guzek się obkurcza |
| Laser | Głównie II-III stopień | Energia światła zamyka naczynia guzka |
| Fale radiowe | Guzki wewnętrzne | Energia fal radiowych obkurcza tkankę guzka |
| Krioterapia | Guzki wewnętrzne | Zamrażanie zmienionej tkanki ciekłym azotem |
| DGHAL | III-IV stopień | Podwiązanie tętnic doprowadzających krew do guzków |
| Metoda Longo | III-IV stopień, guzki wewnętrzne | Zszywacz podciąga guzki z powrotem do kanału odbytu |
| Hemoroidektomia (Milligana-Morgana, Fergusona) | III-IV stopień, guzki zewnętrzne | Wycięcie guzków skalpelem |
Metodę usunięcia guzków wewnętrznych proktolog dobiera po badaniu. Laser i fale radiowe dają mniejsze krwawienie i krótszą rekonwalescencję niż klasyczna operacja i w wielu przypadkach pozwalają jej uniknąć, ale nie wykluczają krwawienia ani zakażenia rany.
Jak wygląda rekonwalescencja po usunięciu hemoroidów?
Po zabiegach małoinwazyjnych gojenie trwa zwykle od 2 tygodni do miesiąca, a tempo zależy od metody i od organizmu. Ból i stan zapalny w tym czasie łagodzą leki przeciwbólowe i przeciwzapalne zalecone przez proktologa.
Po każdym wypróżnieniu myj okolicę odbytu, używaj miękkiego papieru i noś przewiewną bieliznę z bawełny lub lnu. Twardy stolec i parcie grożą krwawieniem z gojącej się rany, dlatego od pierwszych dni jedz produkty zbożowe, warzywa, owoce, rośliny strączkowe, chude mięso i ryby oraz pij wodę.
Jak zapobiegać nawrotom hemoroidów?
Hemoroidy wracają po każdej metodzie leczenia, jeśli nie zmienisz tego, co je wywołało; po zabiegach małoinwazyjnych nawroty zdarzają się częściej niż po operacji. Profilaktyka to te same zasady co leczenie domowe, stosowane na stałe:
- dieta bogata w błonnik i regularne posiłki,
- około 1,5-2 litrów płynów dziennie, głównie wody,
- wypróżnianie bez zwłoki, bez parcia i bez przesiadywania na toalecie,
- codzienny ruch, zwłaszcza przy pracy siedzącej,
- prawidłowa masa ciała,
- przewiewna bielizna z naturalnych tkanin, która chroni przed poceniem i podrażnieniem skóry.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Jak długo wchłaniają się hemoroidy zewnętrzne?
Guzek zewnętrzny bez zakrzepu cofa się zwykle w kilka do kilkunastu dni domowego leczenia. Zakrzep organizm wchłania kilka tygodni, chyba że lekarz wytnie go w ciągu 72 godzin od początku bólu.
Czy maść na hemoroidy zmniejsza guzki?
Maść łagodzi obrzęk, ból i świąd, ale samego guzka nie usuwa. Przy guzkach wewnętrznych lepiej sprawdza się czopek albo maść z aplikatorem.
Czy hemoroidy wewnętrzne mogą się cofnąć bez zabiegu?
Przy I i II stopniu tak, objawy zwykle mijają przy miękkim stolcu, błonniku i preparatach miejscowych. Guzek III lub IV stopnia, który trzeba wsuwać ręką albo który stale wystaje, wymaga zabiegu.
Czy na ból hemoroidów można wziąć ibuprofen?
Nie, jeśli guzki krwawią, bo ibuprofen nasila krwawienie; w takiej sytuacji bezpieczniejszy jest paracetamol. Leki z kodeiną też odpadają, ponieważ zapierają.
Kiedy z hemoroidami jechać na SOR?
Gdy krwawienie nie ustaje, krwi jest dużo, pojawiają się skrzepy albo ból jest bardzo silny. Gorączka, dreszcze i ropa z odbytu wymagają wizyty u lekarza jeszcze tego samego dnia.
Źródła
- Hemoroidy: leczenie domowe, leki przeciwbólowe i kiedy do lekarza – NHS
- Hawkins, 2024 – wytyczne ASCRS leczenia hemoroidów – PubMed
- Alonso-Coello, 2006 – błonnik w leczeniu hemoroidów, metaanaliza – PubMed
- Perera, 2012 – leki flebotropowe (flawonoidy) w leczeniu hemoroidów – Cochrane
- Gallo i wsp., 2020 – konsensus SICCR: leczenie choroby hemoroidalnej, nasiadówki i zakrzep guzka – PMC
- Monografia kory dębu: wskazania, dawkowanie i przeciwwskazania – EMA
- Monografia nasion kasztanowca: wskazania i bezpieczeństwo – EMA
