Silny ból gardła przy grypie: 6 metod i leczenie

Autor: Marcin Kożuchowski

Marcin Kożuchowski

Magister farmacji. Longevity, suplementacja, aktywność fizyczna.

Zobacz całe bio

Co na silny ból gardła przy grypie? 6 skutecznych metod

Silny ból gardła (uczucie drapania lub dyskomfortu nasilające się przy przełykaniu) to częsty objaw grypy, szczególnie w sezonie jesienno-zimowym. Ponieważ grypę wywołują wirusy – nawet ponad 200 różnych typów – leczenie polega głównie na łagodzeniu objawów. W około 85% przypadków zapalenia gardła przyczyną są wirusy, dlatego antybiotyki nie działają i nie powinny być stosowane.

Aby złagodzić dolegliwości, możesz sięgnąć po domowe sposoby i leki dostępne bez recepty. Pomagają zwłaszcza leki przeciwbólowe typu NLPZ (np. ibuprofen, ketoprofen) lub paracetamol, a także preparaty działające miejscowo. Warto też płukać gardło roztworem soli, nawilżać powietrze, pić ciepłe napoje i dużo odpoczywać.

Nie zawsze jednak ból gardła przy grypie ma tylko podłoże wirusowe. Czasem może to być infekcja bakteryjna, np. angina, często wywoływana przez Streptococcus pyogenes. Objawia się nagle, z wysoką gorączką (nawet do 39°C) i ropnym nalotem na migdałkach. Podobne symptomy może dawać mononukleoza zakaźna. Dlatego trafna diagnoza jest kluczowa, by dobrać odpowiednie leczenie.

Jeśli ból nie ustępuje po 5–7 dniach, skonsultuj się z lekarzem. Choć rzadziej, przyczyną może być refluks żołądkowo-przełykowy. Każdy przedłużający się stan zapalny wymaga oceny specjalisty, aby uniknąć powikłań.

Leki przeciwzapalne: ibuprofen lub flurbiprofen

Jeśli dokucza Ci silny ból gardła, szczególnie w czasie grypy, pomocne mogą być niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ). Takie środki zmniejszają stan zapalny i szybko łagodzą ból oraz dyskomfort.

Często stosowanym lekiem jest flurbiprofen, dostępny w formie sprayu lub pastylek do ssania. Spray zaczyna działać już po 60 sekundach, a pastylki po około 2 minutach. Substancja ta zmniejsza obrzęk błony śluzowej, co ułatwia przełykanie. Produkty zawierające ten składnik, np. Strepsils Intensive, są często wybierane przy silnych objawach.

Maksymalna dawka flurbiprofenu to 5 pastylek dziennie (po 8,75 mg substancji czynnej), przez maksymalnie 3 dni. Nie stosuj ich, jeśli masz uczulenie na NLPZ lub chorujesz na mononukleozę zakaźną. W takich przypadkach lepiej sięgnąć po środki zawierające lidokainę.

Skuteczny może być także ibuprofen w dawce 400 mg (np. Ibutrixen Fast). Oprócz działania przeciwbólowego, obniża gorączkę i łagodzi bóle mięśni towarzyszące grypie.

Pamiętaj: leki z grupy NLPZ łagodzą objawy, ale nie zwalczają wirusa. Dlatego warto wspierać organizm odpoczynkiem i nawadnianiem.

Preparaty miejscowe z benzydaminą lub lidokainą

Gdy ból jest silny, najlepiej sięgnąć po leki działające miejscowo, które szybko łagodzą stan zapalny i zmniejszają obrzęk.

Popularnym środkiem jest benzydamina (np. Tantum Verde), która działa znieczulająco i odkażająco. Jeśli nie możesz stosować NLPZ, dobrą alternatywą będzie lidokaina. Szybko blokuje ona przewodzenie bodźców bólowych w błonie śluzowej. Pamiętaj: preparaty z lidokainą nie są odpowiednie dla dzieci poniżej 6. roku życia.

W aptekach dostępne są również preparaty łączące działanie znieczulające i antyseptyczne (np. Inovox Express). Niektóre z nich, jak Cholinex czy Neo-Angin, zawierają dodatkowo chlorheksydynę o działaniu przeciwbakteryjnym.

Płukanie gardła roztworem soli (1 łyżeczka na szklankę wody)

To prosty i skuteczny sposób na złagodzenie bólu. Wystarczy rozpuścić jedną łyżeczkę soli kuchennej (ok. 5–6 g) w szklance ciepłej wody (250 ml). Nie dodawaj więcej soli, by nie podrażnić śluzówki.

Działanie tej metody opiera się na osmozie – sól pomaga odciągnąć nadmiar płynu z tkanek, zmniejszając obrzęk. Płucz gardło 3–4 razy dziennie przez około 30 sekund, a następnie wypluj roztwór. Metoda jest bezpieczna dla dzieci powyżej 6. roku życia, które potrafią samodzielnie płukać gardło.

Możesz też skorzystać z gotowej soli emskiej (mieszanina soli alkalicznych), która dodatkowo nawilża śluzówkę i ułatwia odkrztuszanie wydzieliny.

Nawilżanie powietrza i picie ciepłych płynów

Suche powietrze podrażnia śluzówkę i nasila ból gardła. Optymalna wilgotność w pomieszczeniach to 40–60%. Jeśli używasz nawilżacza lub klimatyzacji, wybieraj modele z filtrem HEPA i regularnie je czyść. Dbanie o jakość powietrza zmniejsza ryzyko wtórnych infekcji bakteryjnych.

Równie ważne jest odpowiednie nawodnienie (2–3 litry płynów dziennie), zwłaszcza przy gorączce. Ciepłe napoje (40–50°C), takie jak herbata z miodem, łagodzą podrażnienia i ułatwiają przełykanie.

Pamiętaj, że domowe sposoby mają działanie wspomagające. W przypadku nadkażeń bakteryjnych lub powikłań (np. zapalenie płuc) konieczna jest konsultacja z lekarzem i specjalistyczne leczenie.

Odpoczynek i maksymalne oszczędzanie głosu

Przy silnym bólu gardła warto odpoczywać i unikać mówienia (nawet szeptania, które mocno obciąża struny głosowe). Grypa uszkadza nabłonek dróg oddechowych, a ograniczenie mowy przyspiesza jego regenerację. Zamiast mówić, korzystaj z komunikatorów lub kartki papieru.

Zalecany jest odpoczynek w łóżku oraz inhalacje z soli fizjologicznej. W przypadku zaleconych przez lekarza leków przeciwwirusowych (np. oseltamiwir), ich szybkie zastosowanie może skrócić czas choroby i zmniejszyć ryzyko powikłań.

Tabletki do ssania z porostem islandzkim

Tabletki z wyciągiem z porostu islandzkiego zawierają polisacharydy, które tworzą ochronną warstwę na błonie śluzowej, łagodząc drapanie i pieczenie. Preparaty takie jak Islanda działają do 4 godzin. Możesz stosować 1–2 tabletki co 2–3 godziny (maksymalnie 12 na dobę).

Są one szczególnie pomocne przy silnym dyskomforcie, np. w przebiegu mononukleozy. Pamiętaj jednak, że działają one tylko objawowo. Nie zastąpią antybiotyków przy anginie ani szczepień ochronnych przeciw grypie.

Ból gardła przy grypie: ile trwa i kiedy powinien minąć?

Ból gardła przy grypie zwykle utrzymuje się od 5 do 7 dni, a najbardziej dokuczliwy bywa między 2. a 4. dniem choroby. Cała infekcja ustępuje samoistnie po około tygodniu, choć kaszel i osłabienie mogą trwać dłużej. Jeśli jednak ból nie mija po tym czasie lub nasila się, może to oznaczać powikłania, np. nadkażenie bakteryjne.

W przypadku grypy objawom towarzyszą zazwyczaj katar, kaszel, gorączka i rozbicie. Jeśli natomiast występuje silny ból gardła, wysoka gorączka i ropny nalot na migdałkach, ale brak kataru i kaszlu – może to sugerować anginę.

Nie zwlekaj – kiedy z bólem gardła jechać do szpitala? Zgłoś się na SOR, jeśli wystąpią:

• duszność lub problemy z przełykaniem śliny,
• szczękościsk (trudność w otwieraniu ust),
• sztywność karku,
• bardzo wysoka gorączka oporna na leczenie.

Mogą to być objawy ropnia okołomigdałkowego lub zapalenia nagłośni, które wymagają pilnej interwencji.

Grypa czy angina? Jak odróżnić ból wirusowy od bakteryjnego

Silny ból gardła może mieć różne przyczyny. Grypa to infekcja wirusowa, natomiast angina jest wywoływana przez bakterie (najczęściej paciorkowce). Anginie zwykle nie towarzyszy kaszel ani katar, a ból jest ostry i utrudnia przełykanie.

W diagnozie pomocna jest Skala Centora, która ocenia ryzyko infekcji bakteryjnej na podstawie:

• obecności nalotów na migdałkach,
• powiększenia węzłów chłonnych,
• gorączki,
• braku kaszlu.

Porównanie: Grypa vs Angina

• Etiologia: Wirusy vs Bakterie (Streptococcus pyogenes).
• Czas trwania bólu: do 7 dni vs około 5 dni (leczona).
• Objawy: Kaszel, katar, bóle mięśni vs Biały nalot na migdałkach, brak kataru/kaszlu.
• Leczenie: Objawowe vs Antybiotykoterapia.

Im wyższy wynik w Skali Centora, tym większe ryzyko anginy. Nieleczona infekcja bakteryjna może prowadzić do gorączki reumatycznej czy zapalenia nerek, dlatego przy wysokiej gorączce i nalotach w gardle niezbędna jest wizyta u lekarza.

Objawy alarmowe: kiedy z bólem gardła jechać na SOR

Chociaż większość infekcji leczymy w domu, poniższe objawy alarmowe wymagają pilnej interwencji medycznej:

• Problemy z oddychaniem, duszność, świszczący oddech.
• Szczękościsk, trudności z otwarciem ust lub połykaniem śliny (ślinotok).
• Zaburzenia świadomości, splątanie, sztywność karku.
• Bardzo wysoka gorączka (>40°C) lub objawy odwodnienia (skąpomocz).
• Krwiste/sine plamki na skórze lub krwioplucie.

Jeśli zauważysz u siebie lub bliskich duszność połączoną z bólem w klatce piersiowej, natychmiast wezwij pogotowie (112 lub 999).

Powikłania grypy w obrębie gardła: na co uważać

Grypa może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych, w tym zapalenia płuc czy oskrzeli. W obrębie gardła najgroźniejszymi powikłaniami są ropień okołomigdałkowy oraz zapalenie nagłośni.

Ropień okołomigdałkowy – pulsujący ból i trudności z otwarciem ust

Rozwija się zazwyczaj po niedoleczonej anginie. Ropa gromadzi się w tkankach wokół migdałka, powodując silny, jednostronny i pulsujący ból promieniujący do ucha. Charakterystycznym objawem jest szczękościsk oraz przesunięcie języczka w zdrową stronę. Leczenie wymaga interwencji laryngologa (nacięcie ropnia) oraz antybiotykoterapii.

Zapalenie nagłośni – duszność i problemy z przełykaniem

To rzadki, ale zagrażający życiu stan, w którym obrzęk krtani może zablokować drogi oddechowe. Objawy pojawiają się nagle: duszność, świst krtaniowy, niemożność przełykania i ślinotok. Chory często przyjmuje wymuszoną pozycję siedzącą. Konieczna jest natychmiastowa hospitalizacja i podanie dożylnych antybiotyków.

FAQ – silny ból gardła przy grypie – najczęściej zadawane pytania

Marcin Kożuchowski mgr farmacji

Magister farmacji. Longevity, suplementacja, aktywność fizyczna.

Zobacz całe bio

Farmacja Fitness Dietetyka Longevity